Orzeczenie o niepełnosprawności stanowi potwierdzenie, że osoba niepełnosprawna nią jest. Upoważnia ono do różnych świadczeń, ulg i uprawnień.
Aby móc starać się o takowy dokument musisz spełniać kilka kluczowych warunków:
- Ma co najmniej 16 lat
- Została naruszona sprawność organizmu
- Jest osobą niezdolną do pracy lub może wykonywać obowiązki na danym stanowisku pracy po uprzednim jego przystosowaniu.
- Wymaga w codziennym życiu pomocy osób trzecich
W polskim orzecznictwie są wyodrębnione trzy stopnie niepełnosprawności: lekki, umiarkowany i znaczny. Przy ich zakwalifikowaniu bierze się pod uwagę zakres naruszania sprawności organizmu.
Znaczny stopień niepełnosprawności jest przyznawany w momencie, gdy stan zdrowia osoby niepełnosprawnej nie pozwala na wykonywanie pracy zarobkowej, lub może ją wykonywań po wcześniejszym przystosowaniu miejsca pracy. Stopień ten jest również przyznawany w sytuacji, gdy osoba chora nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować.
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą się ubiegać o:
- Zasiłek pielęgnacyjny z gminy
- Dodatek pielęgnacyjny z ZUS
- świadczenie uzupełniające dla osób dorosłych niezdolnych do samodzielnej egzystencji
- świadczenie wspierające.
W ramach Narodowego Funduszu Zdrowia przysługuje:
- wizyty u lekarzy poza kolejnością
- ambulatoryjne świadczenie specjalistyczne bez skierowania
- rehabilitacja lecznicza
- obsługa w aptece bez kolejki.
Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą również starać się o kartę parkingową. Kolejną ulgą dla tego stopnia jest zwolnienie z abonamentu RTV. Osoby posiadające ten stopień niepełnosprawności mogą liczyć na wsparcie w miejscach ogólnodostępnych. Te formy wsparcia to m.in. ulga paszportowa, ulga na bilety w wielu miejscach kultury oraz korzystanie z psa asystującego.
Umiarkowany stopień niepełnosprawności jest przyznawany osobom, które potrzebują częściowego wsparcia osób trzecich. Stopień ten kwalifikuje do takich świadczeń jak:
- Zasiłek pielęgnacyjny,
- Świadczenie wspierające
Osoby, które posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności mają również możliwość posiadania karty parkingowej. Osoby te mogą również skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej oraz dofinansowań do likwidacji barier architektonicznych.
Lekki stopień niepełnosprawności uzyskuje osoba, której stan zdrowia spowodował duże ograniczenia w funkcjonowaniu, a praca jest możliwa tylko na pewną część etatu. Osoba taka do codziennego funkcjonowania potrzebuje specjalnych urządzeń np. aparat słuchowy. Nie potrzebuje ona jednak ciągłej pomocy osób trzecich. Stopień lekki upoważnia między innymi do takich ulg jak:
- Adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych,
- Zakup, naprawę lub najem wyrobów medycznych,
- zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie,
- odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
Osoba niepełnosprawna ma również prawo do uiszczania niższej opłaty paszportowej. Wysokość tej wpłaty wynosi 70 zł co stanowi 50% kwoty regularnej.
Dokumenty pozwalające na uzyskanie stopnia niepełnosprawności może składać osoba niepełnosprawna, która posiada zdolność do czynności prawnych. W imieniu osoby niepełnosprawnej, która nie może podejmować zdania, dokumenty mogą złożyć rodzice lub kierownik ośrodka pomocy społecznej.
W celu przystąpienia do komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności, należy wypełnić wniosek, który jest dostępny w zespole ds. orzekania o niepełnosprawności lub na stronie zespołu. Lekarz rodzinny musi wystawić zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Zaświadczenie to jest ważne przez 3 miesiące. Do poniższego zaświadczenia należy dostarczyć kompleksową dokumentację medyczną W jej skład mogą whodzić:
- Karty informacyjne leczenia szpitalnego
- Dokumentację potwierdzającą przebieg leczenia ambulatoryjnego
- Wyniki badań
- Konsultację psychologiczną
Do wydania legitymacji potrzebne jeszcze będą:
- Wniosek o wydanie legitymacji
- Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
- Aktualne zdjęcie 35mm x 45mm
Wniosek można złożyć nie wcześniej niż 30 dni przed końcem poprzedniego orzeczenia. Wydanie orzeczenia o niepełnosprawności jest całkowicie bezpłatne.
Komisja ds. orzekania o niepełnosprawności może wydać orzeczenie zmieniające w momencie gdy nastąpiła zmiana stanu zdrowia. Zmiana taka jest dokonywana na bezpośredni wniosek osoby niepełnosprawnej lub upoważnionej. Komisja ma prawo odmówić wydania orzeczenia o niepełnosprawności, w momencie gdy stwierdzi,że nie nastąpiła zmiana stanu zdrowia lub nie zebrano stosownej dokumentacji. W takich sprawach jak i w całym procesie starania się o orzeczenie o niepełnosprawności, kluczowe jest zebranie ja największą ilość dokumentów, wskazującą na obecny stan zdrowia.
Zmianie może ulec nie tylko stopień niepełnosprawności, ale tak,że symbol. Co do zasady zmiana stopnia niepełnosprawności nie może ulec na niekorzyść wnioskodawcy.
